CONJUGACIONES
Abajo encuentraran conjugaciones usando el verbo Parlana (hablar) como ejemplo…
Indicativo
Presente
| Yo hablo | Ñuca parlani |
|---|---|
| Tú hablas | Can parlangui |
| Él/Ella habla | Pai parlan |
| Nosotros hablamos | Ñucanchij parlanchij |
| Ustedes hablan | Cancuna parlanguichij |
| Ellos/Ellas hablan | Paicuna parlancuna |
Pretérito
| Yo hablé | Ñuca parlarcani |
|---|---|
| Tú hablaste | Can parlarcangui |
| Él/Ella habló | Pai parlarca |
| Nosotros hablamos | Ñucanchij parlarcanchij |
| Ustedes hablaron | Cancuna parlarcanguichij |
| Ellos/Ellas hablaron | Paicuna parlarcacuna |
Imperfecto
| Yo hablaba | Ñuca parlaj carcani |
|---|---|
| Tú hablabas | Can parlaj carcangui |
| Él/Ella hablaba | Pai parlaj carca |
| Nosotros hablabamos | Ñucanchij parlajcuna carcanchij |
| Ustedes hablaban | Cancuna parlajcuna carcanguichij |
| Ellos/Ellas hablaban | Paicuna parlajcuna carcacuna |
Condicional
| Yo hablaría | Ñuca parlaiman |
|---|---|
| Tú hablarías | Can parlanguiman |
| Él/Ella hablaría | Pai parlanman |
| Nosotros hablaríamos | Ñucanchij parlanchijman |
| Ustedes hablarían | Cancuna parlanguichijman |
| Ellos/Ellas hablarían | Paicuna parlancunaman |
Futuro
| Yo hablaré | Ñuca parlasha |
|---|---|
| Tú hablarás | Can parlangui |
| Él/Ella hablará | Pai parlanga |
| Nosotros hablaremos | Ñucanchij parlashun |
| Ustedes hablarán | Cancuna parlanguichij |
| Ellos/Ellas hablarán | Paicuna parlangacuna |
Subjuntivo
Presente
| Que yo hable | Ñuca parlachun |
|---|---|
| Que tú hables | Can parlachun |
| Que usted hable | Quiquin parlachun |
| Que nosotros hablemos | Ñucanchij parlachun |
| Que ustedes hablen | Cancuna parlachun |
Imperativo
Afirmativo
| Tú habla | Can parlai |
|---|---|
| Usted hable | Quiquin parlai |
| Nosotros hablemos | Ñucanchij parlashunchij |
| Ustedes hablen | Cancuna parlaichij |
Negativo
| Tú no hables | 1. Can ama parlaichu ("no hables") 2. Can ama parlanguichu ("no hablarás") |
|---|---|
| Usted no hable | 1. Quiquin ama parlaichu ("no hable") 2. Quiquin ama parlanguichu ("no hablará") |
| Que él/ella no hable | Pai ama parlachun |
| Nosotros no hablemos | 1. Ñucanchij ama parlashunchijchu ("no hablemos") 2. Ñucanchij ama parlashunchu ("no hablarémos") |
| Ustedes no hablen | 1. Cancuna ama parlaichijchu ("no hablen") 2. Cancuna ama parlanguichijchu ("no hablarán") |
| Que ellos/ellas no hablen | Paicuna ama parlachun |
Continuo (Progresivo)
Presente
| Yo estoy hablando | Ñuca parlacuni |
|---|---|
| Tú estás hablando | Can parlacungui |
| Él/Ella está hablando | Pai parlacun |
| Nosotros estamos hablando | Ñucanchij parlacunchij |
| Ustedes están hablando | Cancuna parlacunguichij |
| Ellos/Ellas están hablando | Paicuna parlacuncuna |
Pretérito
| Yo estuve hablando | Ñuca parlacurcani |
|---|---|
| Tú estuviste hablando | Can parlacurcangui |
| Él/Ella estuvo hablando | Pai parlacurca |
| Nosotros estuvimos hablando | Ñucanchij parlacurcanchij |
| Ustedes estuvieron hablando | Cancuna parlacurcanguichij |
| Ellos/Ellas estuvieron hablando | Paicuna parlacurcacuna |
Condicional
| Yo estaría hablando | Ñuca parlacuniman |
|---|---|
| Tú estarías hablando | Can parlacunguiman |
| Él/Ella estaría hablando | Pai parlacunman |
| Nosotros estaríamos hablando | Ñucanchij parlacunchijman |
| Ustedes estarían hablando | Cancuna parlacunguichijman |
| Ellos/Ellas estarían hablando | Paicuna parlacunman |
Futuro
| Yo estaré hablando | Ñuca parlacusha |
|---|---|
| Tú estarás hablando | Can parlacungui |
| Él/Ella estará hablando | Pai parlacunga |
| Nosotros estaremos caminando | Ñucanchij parlacushun |
| Ustedes estarán hablando | Cancuna parlacunguichij |
| Ellos/Ellas estarán hablando | Paicuna parlacungacuna |
Perfecto
Presente
| Yo he hablado | Ñuca parlashcani |
|---|---|
| Tú has hablado | Can parlashcangui |
| Él/Ella ha hablado | Pai parlashca |
| Nosotros hemos hablado | Ñucanchij parlashcanchij |
| Ustedes han hablado | Cancuna parlashcanguichij |
| Ellos/Ellas han hablado | Paicuna parlashcacuna |
Pasado
| Yo había hablado | Ñuca parlashca carcani |
|---|---|
| Tú habías hablado | Can parlashca carcangui |
| Él/Ella había hablado | Pai parlashca carca |
| Nosotros habíamos hablado | Ñucanchij parlashca carcanchij |
| Ustedes habían hablado | Cancuna parlashca carcanguichij |
| Ellos/Ellas habían hablado | Paicuna parlashca carcacuna |
Condicional
| Yo habría hablado | Ñuca parlaiman carcani |
|---|---|
| Tú habrías hablado | Can parlanguiman carca |
| Él/Ella habría hablado | Pai parlanman carca |
| Nosotros habríamos hablado | Ñucanchij parlanchijman carca |
| Ustedes habrían hablado | Cancuna parlanguichijman carca |
| Ellos/Ellas habrían hablado | Paicuna parlancunaman carca |
Futuro
| Yo habré hablado | Ñuca parlashca casha |
|---|---|
| Tú habrás hablado | Can parlashca cangui |
| Él/Ella habrá hablado | Pai parlashca canga |
| Nosotros habremos hablado | Ñucanchij parlashca cashun |
| Ustedes habrán hablado | Cancuna parlashca canguichij |
| Ellos/Ellas habrán hablado | Paicuna parlashca cangacuna |
Inmediato
Pasado Inmediato
| Yo fui a hablar | Ñuca parlagrircani |
|---|---|
| Tú fuiste a hablar | Can parlagrircangui |
| Él/Ella fue a hablar | Pai parlagrirca |
| Nosotros fuimos a hablar | Ñucanchij parlagrircanchij |
| Ustedes fueron a hablar | Cancuna parlagrircanguichij |
| Ellos/Ellas fueron a hablar | Paicuna parlagrircacuna |
Futuro Inmediato
| Yo voy a hablar | Ñuca parlagrini |
|---|---|
| Tú vas a hablar | Can parlagringui |
| Él/Ella va a hablar | Pai parlagrin |
| Nosotros vamos a hablar | Ñucanchij parlagrinchij |
| Ustedes van a hablar | Cancuna parlagringuichij |
| Ellos/Ellas van a hablar | Paicuna parlagrincuna |