| -HUAN |
con |
| -CUNA |
plural |
| -GU |
DIMINUTIVA O PEQUEÑO |
| -J |
Personifica el verbo / lo cambia a un sustantivo |
| -TA |
Senala al objeto directo |
| -TAJ |
Preguntas abiertas |
| -CHU |
Pregunta si o no |
| -MAN |
Hacia, A |
| -MANDA |
Desde; de |
| -LLATA |
Mismo, así mismo |
| -PI |
En |
| -HURAS |
|
| -PA |
Respeto |
| -JU |
Estar haciendo algo en ese- ando/endo |
| -HUAI |
“A MI “ |
| -Pash |
También / Y |
| -Shun |
Futuro- nosotros |
| -SHPA |
Gerundio /Progresivo “+ing”(inglés) |
| -CHU |
Sí o No / una pregunta? |
| -RISH |
Quizás |
| PA |
Verbocunahuan – respeto |
| PA -“de”. Posesivo |
Pronombres np =b “quiquinba” “aaronba”. |
| PA-“para” |
Pertenecía “tashapa =paratasha” |
| -PASH |
np= nb/ nc=ng / nch = nllu / nt =nd |
| LLA |
Afecto o cariño / soledad / parecerse |
| CAMAN |
Límite – hasta |
| GRI |
Presente – ir a
Pasado – fue a
Futuro – irá a
|
| SHCA |
haber hecho |
| NGAPAJ |
Para |
| Chi |
Hacer que la otra persona haga la acción del verbo |
| Chi |
Hacerle hacer |
| SHCA |
un pasado que concluye |
| Shina |
comparación; Va a la persona que estoy comparando |
| Ju |
Gerundio condicional ; (Estar endo) |
| Mu |
|
| Man |
Ría (Ejemplo: Gustaria) |
| Ri |
|
| Pacha |
Da énfasis mucho más “ allí Pacha” |
| rucu |
Muy-Dijo muy suave significa aumentativo |
| -sapa |
Mucho -Aumento para el cuerpo “literal” no figurativo |
| -siqui |
Habito o costumbre”puñuisiqui; huacaisiqui; pingaisiqui; rimaisiqui; chirisiqui =friolento |